Mężczyzna – mąż

Słowo „mężczyzna” niegdyś nie oznaczało tego co dziś. Wywodzi się od słowa „mąż” i do XVII oznaczało zbiorowość ludzi mężnych. W podobnej formie przetrwało do dziś słowo „starszyzna” – pewien zbiór ludzi. „Mąż” natomiast oznaczało człowieka odważnego, zacnego i dzielnego, oczywiście płci męskiej. Było to określenie uroczyste. Podkreślam więc, że są to słowa odnoszące się…

Czytaj więcej

Labirynt sprzeczności – pojedynki wg Goraya

„Pojedynek jest zabytkiem znajdującym się w bardzo dziwnem położeniu. Kościół obrzuca klątwą wszystkie osoby, które biorą w nim czynny udział, – kodeks honorowy obrzuca infamią tych, którzy go ze względów ideowych nie przyjmują, – wreszcie prawo grozi mu twierdzą. Z takiego labiryntu sprzeczności niepodobna wyjść na świeże powietrze czystego sumienia, chociażby się miało do pomocy…

Czytaj więcej

Lekarze na polu walki

Trochę się ostatnio musiałem kurować i pomyślałem, że dobrym tematem byłby wpis o leczeniu rannych w pojedynkach. Nie w każdym pojedynku odnoszono rany. Kiedy na przykład strzelano do siebie określoną liczbę razy, bez późniejszego przejścia na szable, obie strony mogły wyjść z pojedynku honorowo i bez szwanku. Jednak medyk obowiązkowo stał w pobliżu. Każdy z…

Czytaj więcej

Czym się bić honorowo?

Kiedyś jak słyszałem słowo „pojedynek”, to zaraz sobie wyobrażałem dwóch mężczyzn wściekłych na siebie ponad wszystko i gotowych wzajemnie się pozabijać. Trochę byłem później zaskoczony jak się dowiedziałem, że zasady starć honorowych dążą do tego by ograniczyć możliwość zabicia a nawet zranienia. Kodeksy honorowe podają tylko trzy rodzaje broni możliwych do wykorzystania w walce.  Tzw….

Czytaj więcej

Kto był człowiekiem honoru?

Kategorię „honoru” stosuje się do różnych środowisk w różnych epokach. Każda grupa społeczna bowiem wytwarzała sobie jakąś własną wersję honoru. Jednak ten, o którym mówimy na tym blogu właściwy był tylko dla nielicznej grupy ludzi. W najsłynniejszym polskim Kodeksie Honorowym, spisanym przez Władysława Boziewicza, widnieje taka definicja: „Pojęciem osoby, zdolnej do żądania i dawania satysfakcji…

Czytaj więcej

Jak wyrastał przyszły generał

– Opowiedz, jak to było? – podniecenie bitewne już we mnie opadło, nie płakałem, więc dość spokojnie opowiedziałem przebieg bójki. – Rad jestem, że się przynajmniej nie mażesz, chociaż jak widzę porządnie dostałeś. Jesteś chłopcem i powinieneś się bić, ale na przyszłość postaraj się żeby to nie twój nos był rozbity. Na tym sprawa nie…

Czytaj więcej

Kodeks gentlemana

Czym miał się kierować w życiu gentleman? Kodeksem honorowym oczywiście! Tak na prawdę, to przydawał on się tylko w niektórych sytuacjach. Tych honorowych mianowicie. Jako podręcznik do życia codziennego służyło bardziej dobre wychowanie, a ci, którym go brakowało mogli nadrobić zaległości korzystając z książek typu „Zwyczaje towarzyskie, podręcznik praktyczny dla pań i panów” Mieczysława Rościszewskiego.

Czytaj więcej

Gentleman z angielska… nie, z łaciny!

„Gentleman, ‚człowiek nienaganny, honorowy, taktowny’, z angielskiego gentleman ‚szlachetny’ od gentle ‚szlachetny’, z łacińskiego gentillis, od gens ‚ród, szczep, klan, naród’ oraz ang. man ‚człowiek’.” Krystyna Długosz-Kurczabowa, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 2005, s. 561. Niełatwo zostać gentlemanem.

Czytaj więcej

Śniadania honorowych panów

Jeszcze przed II wojną światową żywa była i nawet świetnie się miała tradycja pojedynków między ludźmi honoru. Z tymi pojedynkami kojarzą się nam różne rzeczy, które na pewno znajdą swoje miejsce na stronach tego bloga. Jedna rzecz jednak bardziej przykuwa moją ciekawość – śniadanie po pojedynku. Starcia na ubitej ziemi odbywały się zazwyczaj wcześnie rano,…

Czytaj więcej

Czas na facetów

Czas Gentlemanów to blog, który (według moich zamierzeń) ma przyczynić się do wzrostu zainteresowania historią mężczyzn i męskości – konieczną odpowiedź na szeroko działający dyskurs kobiecy. Gentlemani to tylko jedna z męskich grup społecznych i to wcale nie największa. Miała jednak znaczący wpływ na pojmowanie przez nas męskości dzisiaj. Przynajmniej jej wersji najpopularniejszej, bo dziś…

Czytaj więcej
Scroll Up